Nzukọ Mba Ndị Dị n'Otu maka Azụmaahịa na Mmepe (UNCTAD) akpọọla oku ka ụgbọ mmiri na ngwa ọrụ zuru ụwa ọnụ wulite ike iguzogide usoro ọkọnọ site na mmụba itinye ego na akụrụngwa na nkwado iji kwadebe maka nsogbu ndị ga-abịa n'ọdịnihu. UNCTAD na-agbakwa ọdụ ụgbọ mmiri, ụgbọ mmiri na njikọ ala dị n'ime obodo ume ka ha gbanwee gaa na ike carbon dị ala.

Dịka akwụkwọ UNCTAD bipụtara, 'Maritime Transport in Review 2022' si kwuo, nsogbu nke usoro ọkọnọ n'ime afọ abụọ gara aga egosila na enweghị nkwekọ n'etiti ọkọnọ na ọchịchọ maka ikike ụgbọ mmiri, nke butere mmụba ọnụego ibu, mkpọchi na nnukwu nsogbu na usoro uru zuru ụwa ọnụ.

Ebe data na-egosi na ụgbọ mmiri na-ebu ihe karịrị pasentị iri asatọ nke ngwongwo ndị a na-ere n'ụwa, nakwa òkè dị elu karịa na ọtụtụ mba ndị ka na-emepe emepe, ọ dị mkpa ka e wulite ike iguzogide ihe mberede ndị na-emebi usoro ọkọnọ, mmụba mmanụ ọkụ, na mmetụta nke ndụ ndị kacha daa ogbenye. E bipụtara na akụkọ nke akwụkwọ a.

Ngụkọta ngwa ahịa dị oke ọnụ yana mmụba nke ọchịchọ maka ngwa ahịa ndị ahịa na azụmaahịa eletrọniki na-eme ka ọnụego ibu ngwa ahịa n'otu ebe ruo okpukpu ise tupu ọrịa na 2021 ma rute ọkwa kachasị elu na mbido 2022, na-eme ka ọnụ ahịa ndị ahịa rịa elu nke ukwuu. Ọnụego ya adaala kemgbe etiti 2022, mana ọ ka dị elu maka ibu mmanụ na gas n'ihi nsogbu ike na-aga n'ihu.

UNCTAD na-akpọ mba dị iche iche ka ha jiri nlezianya nyochaa mgbanwe ndị nwere ike ime na mkpa mbupu ma mepụta ma melite akụrụngwa ọdụ ụgbọ mmiri na njikọ ala dị n'ime obodo, ebe ha na-etinye aka na ngalaba nkeonwe. Ha kwesịkwara ime ka njikọ ọdụ ụgbọ mmiri dịkwuo mma, gbasaa ebe nchekwa na ebe a na-echekwa ihe, ma belata ụkọ ọrụ na akụrụngwa, dịka akụkọ ahụ si kwuo.

Akụkọ UNCTAD na-egosikwa na enwere ike ibelata ọtụtụ nsogbu nke usoro ọkọnọ site na ime ka azụmaahịa dị mfe, ọkachasị site na imepụta dijitalụ, nke na-ebelata oge ichere na iwepụ n'ọdụ ụgbọ mmiri ma na-eme ka nhazi akwụkwọ dị ngwa site na akwụkwọ eletrọnịkị na ịkwụ ụgwọ.

Akụkọ ahụ kwuru na mmụba nke ọnụ ahịa mgbazinye ego, ọnọdụ akụ na ụba dị njọ na enweghị ntụkwasị obi iwu ga-eme ka itinye ego na ụgbọ mmiri ọhụrụ ndị na-ebelata ikuku gas na-ekpo ọkụ. Ọnụ ego mgbazinye ego na-arị elu, echiche akụ na ụba dị njọ na enweghị ntụkwasị obi iwu ga-eme ka itinye ego na ụgbọ mmiri ọhụrụ ndị na-ebelata ikuku gas na-ekpo ọkụ, ka akụkọ ahụ kwuru.

UNCTAD na-agba mba ụwa ume ka ha hụ na mba ndị mgbanwe ihu igwe kacha emetụta na mba ndị kacha emetụta na ndị na-ebute ya na-adịghị emetụta nke ọma agaghị emetụta mba ndị a na-eme iji belata mgbanwe ihu igwe na njem ụgbọ mmiri.

Njikọta kwụ ọtọ site na njikọta na nnweta emeela ka ụlọ ọrụ mbupu akpa gbanwee. Ụlọ ọrụ mbupu na-achụsokwa njikọta kwụ ọtọ site na itinye ego na ọrụ ọdụ ụgbọ mmiri na ọrụ nhazi ndị ọzọ. Site na 1996 ruo 2022, òkè nke ndị na-ebu ibu iri abụọ kachasị elu na ikike akpa amụbaala site na 48% ruo 91%. N'ime afọ ise gara aga, ndị ọrụ anọ a ma ama amụbaala òkè ahịa ha, na-achịkwa ihe karịrị ọkara nke ikike mbupu ụwa, ka akụkọ ahụ kwuru.

UNCTAD na-akpọ ndị ọchịchị asọmpi na ndị ọchịchị ọdụ ụgbọ mmiri ka ha rụkọọ ọrụ ọnụ iji dozie njikọta ụlọ ọrụ site na usoro iji chebe asọmpi. Akụkọ ahụ na-agba ume ka mmekọrịta mba ụwa ka mma iji lụso omume mgbochi asọmpi gafere ókèala ọgụ na njem ụgbọ mmiri, dịka iwu na ụkpụrụ asọmpi nke United Nations si dị.